QARA MUSTAFAYEV – 85... MƏNALI ÖMRÜN ZİRVƏ MƏQAMI

QARA MUSTAFAYEV – 85...  MƏNALI ÖMRÜN ZİRVƏ MƏQAMIElmi işlərimə qayğıkeşliklə rəhbərlik edən,
sayğılı müəllimim,
həmkarım-könül dostum,
Böyük təbiətşünas alim,
elm fədaisi, Bakı Dövlət Universitetinin kafedra müdiri, professor,
Beynəlxalq Pedaqoji Akademiyanın həqiqi üzvi, “ŞÖHRƏT” ordenli,
çox hörmətli
Qara Mustafayevin
bu gün tamam olan
85 illik yubileyi şərəfinə yazdığım kiçicik bir şeir parçası ilə onu salamlayır, sevgilərimi yetirir və qəlbən təbrik edirəm!


Çox az tapılar yəqin,
Onun təki düz olsun.
Bu saflıqla, biliklə,
Gecəsi gündüz olsun.

Onun təki varmı heç
Ömrü elmə yaraşıq.
Yazdığı, yaratdığı
Hər kəlməsi nur, işıq.

Əməli-sözü qoşa
Onun kimi azdır, az.
Elm yolunda bu qədər,
Belə fədakar olmaz.

Hər cücünün, hər quşun
Məhəbbəti canında.
Onunçün də xətri var,
Yaradanın yanında.

Təmənnasız, qayğıkeş
Halal insandır - təmiz.
Təbiətin dostudur,
Xalqına doğma, əziz.

Çöhrəsindən nur yağır,
Gözlərindən təbəssüm.
Qəlbininn böyüklüyü
Yerdən- göyəcən bəsim!

Yusif DİRİLİ,
Bakı-Dərəkənd / 25 dekabr 2016-cı il


QARA MUSTAFAYEV – 85

MƏNALI ÖMRÜN ZİRVƏ MƏQAMI

Bu gün Böyük təbiətşünas alim, görkəmli elm fədaisi, Bakı Dövlət Universitetinin kafedra müdiri,
Beynəlxalq Pedaqoji Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvi, “ŞÖHRƏT” ordenli professor
Qara Teyfur oğlu Mustafayevin 85 yaşı tamam olur.

Professor Q.Mustafayev 25 dekabr 1931-ci ildə Kürdəmir rayonunda anadan olub.
1954-cü ildə ADU-nun biologiya fakültəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirib.
1958-ci ildə elmlər namizədi, 1985 - ci ildə elmlər doktoru alimlik dərəcələrini, daha sonra professor elmi adını alıb.
1958-1960-cı illərdə AMEA-nın Zoologiya İnstitutunda işləyib.
1960-cı ildən Bakı Dövlət Universitetinin Biologiya fakültəsində göstərir. İndiyədək bu elm və təhsil ocağında baş müəllim, dosent, dekan müavini, dekan vəzifələrində çalışıb, 1992-ci ildən BDU-da “Onurğalılar zoologiyası və bioekologiya” (hazırda “Onurğalılar zoologiyası”) kafedrasının müdiridir. Elmdə və təhsildəki xidmətlərinə görə 30-dan çox tərifnamə, medal, fəxri fərman, diplom və digər mükafat və qiymətli hədiyyələrlə təltif olunan Qara müəllim çoxlu sayda elmi və tədris-metodiki işin, yüzlərlə məqalə, onlarla monoqrafiya, dərslik və dərs vəsaitlərinin, telefilmlərin müəllifidir. 10-dan artıq elmlər namizədi və elmlər doktoru yetişdirib. 18 yeni elmi konsepsiya irəli sürüb. 20-dən çox ölkədə keçirilmiş 60-dan çox Beynəlxalq və Respublika səviyyəli konfranslarda Azərbaycanı ləyaqətlə təmsil edib. Bir sıra beynəlxalq və dövlət əhəmiyyətli proqram və layihələrdə uğurla iştirak edib.
Müasir Azərbaycan ekologiyasının öyrənilməsində professor Qara Mustafayevin müstəsna xidmətləri vardır. O, konkret ərazidə və ya landşaftda müəyyən sahə vahidinə düşən quşları saymaqla Azərbaycanın ekologiyasına ilk dəfə obyektiv metod gətirib, konkret təbii rayonun heyvanlar aləmini səciyyələndirmək üçün “Ornitofaunanın keyfiyyət və kəmiyyətinin kompleks landşaft-ekoloji təhlili” konsepsiyasını irəli sürüb. Eyni zamanda Q.Mustafayev Azərbaycanın ekoloji rayonlaşdırılmasını aparmaqla “Bioloji rayonlaşdırmanın prinsipləri” konsepsiyasıni yaradıb. Alim tərəfindən antropogen faktorların quşlara təsiri hərtərəfli tədqiq edildikdən sonra onların keyfiyyəti və kəmiyyətilə yaşama yerinin antropogen təkamülü arasında əlaqələr açılmış, “Faunanın keyfiyyəti və kəmiyyəti ilə yaşama yerinin antropogen təkamülü arasında paralelizm” adlı orjinal bir konsepsiya yaranmışdır. Onun bu ideyası heyvanların yaşama yerinin antropogen transformasiyasının onlara təsirini düzgün proqnozlaşdırmaq üçün praktik əhəmiyyət kəsb edir.
Q.T.Mustafayev sinekoloji tədqiqatlar nəticəsində “Biotik əlaqələrin üçbucaqlı-qoşaxətli forması” adlı ekoloji qanun kəşf edib. Qanunun tərkib hissəsi kimi o, “Quru sahə heyvanlrının obyektiv qida xarakteri şkalası”nı, heyvanların sinantroplaşma prosesinin mərhələlərini müəyyən etməkdən ötrü ilk dəfə “Sinantroplaşma şkalası”nı yaradıb. Birinci şkala heyvanların qidalanması ilə bağlı ekoloji anlayışları subyektivizmidən xilas etməklə, onlara obyektiv xarakter verir. Q.T.Mustafayevin insanın ekologiyası ilə əlaqədar “Sivilləşmənin pozitiv və neqativ göstəriciləri” adlı yeni konsepsiyası hər kəsin özünü düzgün dərk etməsinə yönəlib.
Qara müəllimin Azərbaycanda ekologiyanın kütləviləşməsi istiqamətində gördüyü işlər misilsizdir. Xüsusilə, yaşlı və orta yaşlı nəslin məmnunluqla xatırladığı “Təbiətsevənlər” verilişi (mərhum professor Mirəli Axundovla birgə) onun ən böyük uğurlarından biridir. O, bu fəaliyyətini indi də yetirmələri və əməkdaşları ilə birlikdə, yaxud fərdi şəkildə, həm televizya verilişlərində, həm də mətbuat səhifələrində sevə-sevə davam etdirir. Ekologiyanın digər elmlərə inteqrasiyası onu daha çox düşündürən problemlərdəndir. Alimin ekologiyadan öncəki “ekologiya” ilə bağlı apardığı tədqiqatlar isə ölkəmizdə əhalinin ən qədim dövrlərdən indiyədək ətraf mühitə münasibətinin açılmasında mühüm əhəmiyyət kəsb edir. O, şübhəsiz, bir vətəndaş alim kimi hər iki sahədə davamçılarını yetirməklə də ekologiya elminə öz böyük töhfəsini vermiş olur.

QARA MUSTAFAYEV – 85...  MƏNALI ÖMRÜN ZİRVƏ MƏQAMI
Ömrün bu müdrik zirvə məqamında da yorulmaz fəaliyyətilə Azərbaycan elmininin inkişafı naminə bütün bacarıq və səylərini səfərbər edən görkəmli təbiətşünas alimimizə, dəyərli ziyalımıza, pedaqoqumuza, elmimizin patriarxına – çağdaş Azərbaycan təbiətşünaslıq elminin ağsaqqalına, sevimli Qara müəllimə - Qara Teyfur oğlu Mustafayevə Uca Allahdan möhkəm can sağlığı, tükənməyən yaradıcılıq eşqi arzulayır, onu 85 illik Yubileyi münasibətilə təbrik edir, çoxşaxəli fəaliyyətində bol-bol uğurlar diləyirik!..

Sayğılarla:
Yusif DİRİLİ (Mahmudov),
AMEA A.A.Bakıxanov adına
Tarix İnstitutunun dissertantı,
Ətraf mühit üzrə tədqiqatçı

Bakı şəhəri,
25 dekabr 2016-cı il



.
Muəllif huquqları qorunur.
Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mutləqdir.
Oxşar xəbərlər:
GÖRKƏMLİ TƏBİƏTŞÜNAS ALİMLƏ GÖRÜŞ

GÖRKƏMLİ TƏBİƏTŞÜNAS ALİMLƏ GÖRÜŞ

Təhsil, "Elm və Təhsil"
AZƏRBAYCANDA İLK DƏFƏ:

AZƏRBAYCANDA İLK DƏFƏ: "Ekologiyadan əvvəlki “ekologiya”" adlı monoqrafiy ...

Yeni nəşrlər, Biologiya və tibb elmləri
Allah, Təbiət, İnsan, Elm və Poeziyanın vəhdətindən yaranan kitab

Allah, Təbiət, İnsan, Elm və Poeziyanın vəhdətindən yaranan kitab

Yeni nəşrlər, BDU
Akademik Məmməd Salmanovun 85 yaşı tamam olur

Akademik Məmməd Salmanovun 85 yaşı tamam olur

Biologiya və tibb elmləri, Təbriklər, Qərbi Azərbaycan
GDU-nun kafedra müdiri Bəhram Mustafayev vəfat edib

GDU-nun kafedra müdiri Bəhram Mustafayev vəfat edib

Gəncə, Qarayazı, Nekroloqlar
ZOOLOGİYA İNSTİTUTUNUN 80 İLLİK YUBİLEYİNƏ HƏSR OLUNMUŞ BEYNƏLXALQ ELMİ KON ...

ZOOLOGİYA İNSTİTUTUNUN 80 İLLİK YUBİLEYİNƏ HƏSR OLUNMUŞ BEYNƏLXALQ ELMİ KON ...

Elm, Biologiya və tibb elmləri
AMEA-nın müxbir üzvü Əminağa Sadıqovun 55 yaşı tamam olur

AMEA-nın müxbir üzvü Əminağa Sadıqovun 55 yaşı tamam olur

Digər bölmələr, Təbriklər
Azərbaycanın elmi ictimaiyyətinə ağır itki üz verib: Görkəmli alim Rəfiqə Ə ...

Azərbaycanın elmi ictimaiyyətinə ağır itki üz verib: Görkəmli alim Rəfiqə Ə ...

Azərbaycan, Elm, Nekroloqlar
Professor Pənah Xəlilovun 90 illik yubileyi

Professor Pənah Xəlilovun 90 illik yubileyi

Əsas xəbər, BDU, Borçalı
AMEA-nın müxbir üzvü Kamran Əliyevin 65 yaşı tamam olur

AMEA-nın müxbir üzvü Kamran Əliyevin 65 yaşı tamam olur

Humanitar elmlər, Təbriklər
YUBİLEYİNİZ MÜBARƏK, HÖRMƏTLİ TANRIVERDİ MÜƏLLİM!..

YUBİLEYİNİZ MÜBARƏK, HÖRMƏTLİ TANRIVERDİ MÜƏLLİM!..

Təbriklər
Azərbaycanın görkəmli botanik alimi Tofiq Məmmədovun 60 yaşı tamam olur...

Azərbaycanın görkəmli botanik alimi Tofiq Məmmədovun 60 yaşı tamam olur...

Biologiya və tibb elmləri, Təbriklər
ALLAH RƏHMƏT ELƏSİN, NANƏXANIM MUSTAFAYEVA!..

ALLAH RƏHMƏT ELƏSİN, NANƏXANIM MUSTAFAYEVA!..

Qarayazı, Nekroloqlar
AzTU-nun kafedra müdiri, İqtisad elmləri doktoru, professor Ramiz Kamal oğl ...

AzTU-nun kafedra müdiri, İqtisad elmləri doktoru, professor Ramiz Kamal oğl ...

AzTU, İqtisadiyyat
YALAN AYAQ TUTAR, YERİMƏZ!..

YALAN AYAQ TUTAR, YERİMƏZ!..

Elm
Professor Tapdıq Həsənovun 80 illik yubileyi keçirilib

Professor Tapdıq Həsənovun 80 illik yubileyi keçirilib

BDU, Qarayazı, Təbriklər
Tanınmış alim Əhməd Məmmədovun 70 yaşı tamam olub

Tanınmış alim Əhməd Məmmədovun 70 yaşı tamam olub

AzTU, Təbriklər
ALİ ATTESTASİYA KOMİSSİYASININ YENİ RƏHBƏRİni Ramiz Mehdiyev kollektivə təq ...

ALİ ATTESTASİYA KOMİSSİYASININ YENİ RƏHBƏRİni Ramiz Mehdiyev kollektivə təq ...

Elm
Professor Buludxan XƏLİLOV - 50 * * * TƏBRİK EDİRİK!.. ZiM.Az/Tv-nin qonağı ...

Professor Buludxan XƏLİLOV - 50 * * * TƏBRİK EDİRİK!.. ZiM.Az/Tv-nin qonağı ...

ADPU, Tv
Şəki REM-nin şöbə rəhbəri Yusif Rəhimovun 65 yaşı tamam olur

Şəki REM-nin şöbə rəhbəri Yusif Rəhimovun 65 yaşı tamam olur

Digər bölmələr, Təbriklər
Rəy yazın: